قیمت ها و موجودی بروز میباشد میتوانید آنلاین سفارش دهید

کنترل فاز چیست؟ و انواع کنترل فاز

بازدید: 99 بازدید
کنترل فاز چیست

کنترل فاز چیست؟

کنترل فاز یا اصطلاحا “رله کنترل فاز” یکی از تجهیزات حفاظتی مورد استفاده در تابلو برق است.

عملکرد این دستگاه به‌صورت الکترونیکی بوده و وظیفه آن حفاظت از تجهیزات در برابر اختلالات شبکه برق می‌باشد.منظور از اختلالات کاهش / افزایش ولتاژ، عدم تقارن یا جابه‌جایی فازها و یا قطعی یک یا دو تا فاز میباشد.

در صورت بروز هر یک از موارد زیر کنترل فاز مدار فرمان را قطع می‌کند:

  1.  ولتاژ شبکه بالاتر از حد مجاز باشد ( در بعضی از رله ها قابل تنظیم است در بعضی بصورت پیش فرض روی یک عددی ست شده است)
  2. ولتاژ شبکه پایین‌تر از حد مجاز باشد ( در بعضی از رله ها قابل تنظیم است در بعضی بصورت پیش فرض روی یک عددی ست شده است)
  3. قطع یکی از فازها ( در ۳فاز)
  4. جابجایی فازها ( در ۳فاز)
  5. عدم تقارن فازها ( در ۳ فاز)
  6. دو فاز شدن ( در تکفاز)
  7. وجود شوک‌های ناشی از قطع و وصل متوالی برق

در کلیپ زیر بهتر با این مفاهیم آشنا خواهید شد:

 

آشنایی با بخش‌های مختلف

بر روی هر رله کنترل فاز تعدادی ترمینال و چراغ سیگنال (نشانگر LED) به شرح زیر وجود دارد، توجه داشته باشید که ممکن است یک شرکت سازنده در انتخاب نام و یا شماره ترمینال و محل قرارگیری آن‌ها متفاوت عمل کند ولی به‌صورت کلی در این دستگاه با بخش‌های زیر سروکار داریم:

 

  •  ترمینال‌های R , S , T یا L1 , L2 , L3 : ورودی سه فاز برق شبکه را به این ترمینال‌ها وصل می‌کنیم. کنترل فازها در دو مدل بدون نول وبا نول تولید می‌گردند. با وصل صحیح سیم‌ها، نشانگر تغذیه روشن خواهد شد.
  • Sen یا Sensivity: پیچ تنظیم جهت مشخص نمودن میزان حساسیت دستگاه در زمان مقایسه تقارن فازها می‌باشد . به‌عبارت‌دیگر توسط آن میزان حساسیت به عدم تقارن فازها تعیین می‌گردد.
  •  On Delay: پیچ تنظیم زمان انتظار در مواقعی که خطایی رخ می‌دهد یا مدار برای اولین بار روشن می‌شود. مدت زمان منتظر شدن برای کارکرد نرمال در صورتی که خطایی رخ داده و مدار قطع شده است.)
  • Off Delay: پیچ تنظیم زمان انتظار در مواقعی که خطایی رخ می‌دهد.( مدت زمانی است که بعد از وقوع خطا دستگاه منتظر میماند و درصورت تداوم خطا در این مدت  خروجی را قطع میکند)
  • ترمینال ۱۵ : ورودی فرمان: به این ترمینال یک ورودی فرمان وارد می‌شود که خروجی آن را می‌توانیم در پایانه‌های ۱۸ و ۱۶ دریافت کنیم . در واقع این ورودی پایه COM رله داخلی دستگاه است.
  •  ترمینال 18 : خروجی No یا نرمال باز: این خروجی در زمانی که ولتاژ سه فاز هیچ مشکلی نداشته باشند وصل می‌شود که البته در این حالت نشانگر فعال بودن رله نیز روشن است. این ترمینال به کنتاکتور وصل می‌شود.
  • ترمینال 16 : خروجی NC یا نرمال بسته: این ترمینال همیشه بسته می‌باشد مگر اینکه چراغ سیگنال REL روشن باشد . در واقع در دو حالت این ترمینال بسته خواهد بود :
    1. دستگاه خاموش باشد
    2. خطایی رخ‌داده باشد و رله داخلی قطع کرده باشد. از این ترمینال می‌توان برای مانیتورینگ استفاده کرد و به PLC متصل نمود .
  •  نشانگر خطا: معمولاً یک یا دو عدد نشانگر خطا روی کنترل فاز وجود دارد که در صورت جابجا شدن دو فاز از سه فاز یا درصورتی‌که که ولتاژ شبکه خارج از محدوده مجاز عملکردی باشد، ضمن قطع رله داخلی، نشانگر خطا روشن خواهد شد. (محدوده مجاز ولتاژ بین ۳۰۰ تا ۴۴۰ ولت در سه فاز و ۱۸۵ تا ۲۴۰ ولت در تکفاز است)

 

در عکس زیر برای نمونه برند شیوا امواج توضیح داده شده است.

کنترل فاز چیست
کنترل فاز چیست

اصول کار

پس‭ ‬از‭ ‬اتصال‭ ‬فازها‭ ‬به‭ ‬ترمینال‌های‭ ‬T‭, ‬S‭, ‬R‭ ‬(و نول در صورت نیاز) دستگاه‭ ‬شروع‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬می‌کند‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬اتمام‭ ‬زمان تأخیر ‬تنظیم‌شده‭ ‬رله‭ ‬داخلی‭ ‬دستگاه‭ ‬وصل‭ ‬می‌شود‭). ‬اتصال‭ ‬داخلی‭ ‬ترمینال‭ ‬۱۵‭ ‬به‭ ‬۱۸‭ ‬به یکدیگر)

نکته: در صورتی زمان‌سنجی آغاز خواهد شد که وضعیت فازها عادی باشد.
نکته: در صورت بروز خطا، رله خروجی قطع و هر‭ ‬بار‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬برطرف‭ ‬شدن‭ ‬خطا،‭ ‬دستگاه‭ ‬زمان‌سنجی‭ ‬را‭ ‬از صفر آغاز می‌کند..‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
نکته: درصورتی‌که‭ ‬اشکالی‭ )‬مانند‭ ‬افت‭ ‬ولتاژ،‭ ‬قطع‭ ‬یک‌فاز‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬جابجایی‭ ‬فازها‭ ( ‬در‭ ‬شبکه‭ ‬سه‭ ‬فاز‭ ‬پدید‭ ‬آید،‭ ‬رله داخلی قطع‌شده و نشانگر‭ ‬خطا ‬روشن‭ ‬می‌شود( ‬اتصال‭ ‬داخلی‭ ‬ترمینال‭ ‬۱۶‭ ‬به‭ ‬۱۸‭ ‬به یکدیگر)

کنترل فاز تکفاز

مدل بالا، یک کنترل فاز سه‌فاز است. جهت افزایش امنیت منازل و ادارات و ساختمان‌های تجاری می‌توان از مدل تکفاز در ورودی ساختمان و بعد از کنتور برق استفاده کرد. این دستگاه دقیقاً مشابه محافظ برق عمل می‌کند و با نصب آن بعد از کنتور برق، دیگر نیازی به نصب جداگانه محافظ برق برای یخچال، کامپیوتر و …. نخواهد بود.


نصب کنترل فاز

رله خروجی‭ ‬این دستگاه قدرت قطع و وصل ۳فاز را به‌صورت مستقیم ندارد، لذا باید از یک کنتاکتور مناسب با مصرف در خروجی کنترل فاز استفاده شود.

مثال کاربردی

در این ویدیو نحوه راه‌اندازی موتور سه فاز را یاد خواهید گرفت که در این مدار موتور در برابر جریان اضافه و اختلالات ولتاژ ، به‌وسیله کنترل فاز و بیمتال حفاظت می‌شود:

 

انواع کنترل فاز

 

1- کنترل فاز تکفاز یا سه فاز آندر ولتاژ و اور ولتاژ

در مواقعی فقط نیاز هست فقط ولتاژ پایین یا بالا کنترل شود از این رله کنترل فاز استفاده میشود

بطور مثال  برای یک کارگاه یا کارخونه در ورودی اصلی که فقط افزایش یا کاهش ولتاز مهم است . چون در یک برق سه فاز به غیر از موتور ها و بارهای سه فاز موتور ها و مصرف کننده های تکفازی مثل روشنایی و هیتر و غیره است که قطعی فاز یا جابجای فاز  براشون مهم نیست از این مدل کنترلی استفاده می کنند

و یا در تک فاز که فقط افزایش یا کاهش ولتاژ مد نظر است

2- کنترل سه فاز بدون نول

در بارهای سه فازی که بدون نول هستند مثل موتور ها و الکترو پمپ ها و یا بارهایی که نول ندارن از این مدل کنترل فاز استفاده مکنند که قطعی فاز جابجایی فاز و درصورت نیاز افزایش یا کاهش ولتاژ و یاعدم تقارن فاز ها مد نظر باشد.

3- کنترل فاز سه فاز با نول

در بارهای و موتور های سه فازی که دارای نول هستند و قطعی نول هم علاوه بر سایر شرایط مد نظر هست از این مدل استفاده میشود

4- کنترل فاز با نول سه فاز با قعطی فاز و بدون نیاز به جابجایی فاز ها

بطور مثال در منابع تغذیه ای که جابجایی فاز ها مهم نیست ولی قطعی فاز یا نول مهم است از این مدل استفاده میشه

دسته‌بندی برق صنعتی
اشتراک گذاری
نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

کانال تلگرام ما را دنبال کنید
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت